zondag 26 januari 2014

Meer achtergrond informatie (2)


Deel 2:

Religieuze koorts


door Frans Verhagen

De wortels van de Shakers liggen in het Engeland van de achttiende eeuw, in de sloppenwijken van Manchester. Daar leidde Ann Lee, geboren in 1736, een marginaal bestaan in een liefdeloos huwelijk en grote armoede. Haar gezondheid had zwaar te lijden onder zwangerschappen en miskramen, haar geestelijke gesteldheid onder haar kleurloze bestaan en de vroege dood van haar vier kinderen. Ann Lee was diep gelovig en hunkerde naar tekenen dat haar geloof haar zou redden uit haar deprimerend bestaan. Deze tekenen vond ze bij een groep Quakers die bij hun regelmatige bijeenkomsten werden bevangen door een religieuze koorts die zich uitte in schudden en heftig heen en weer bewegen. Ze wierp zich op als leider van de groep, die bekend werd als de Shaking Quakers, begon te prediken en tegen het establishment te schoppen.

Ze belandde in de gevangenis, en daar, zo vertelde Ann Lee later, werd ze bezocht door Jezus zelf, met wie ze voortaan verbonden was als de vrouwelijk kant van God op aarde. Ann Lee, voortaan Mother Ann, was de nieuwe manifestatie van de Messias, Jezus Christus vertegenwoordigde de mannelijke kant en zij de vrouwelijke. Ook had ze in haar cel bedacht dat een leven zonder zonden gemakkelijker viel vol te houden als je je hield aan eenvoudige regels: openbare biecht, eenvoud, celibaat en de perfectionering van het dagelijks leven. In Engeland leverden deze ideeën vooral hoon op en vervolging.

In 1774 vertrokken Lee en een aantal volgelingen naar New York, in de hoop dat ze in Amerika hun geloof beter konden praktizeren. In de stad konden ze nauwelijks het hoofd boven water houden; pas toen ze in 1776 verhuisden naar upstate New York, vlak bij Albany, slaagde de groep erin een leefbare gemeenschap te vormen. Dit deel van Amerika beleefde in die jaren de ene na de andere geloofsrevival, en de Shakers waren gewoon één van de vele sekten. Vooral armen en arbeiders bleken open te staan voor boodschappen van redding, materiële veiligheid en spirituele rust. Bovendien boden de intensheid van het dansen, de trance, het spreken in tongen en de hallucinerende visioenen een uitweg uit de dagelijkse ellende.

Geleidelijk aan kwamen mensen luisteren naar Mother Ann en haar Shaking Quakers. De diensten met de onvoorspelbare oprispingen zouden de praktijk van de eerste Christenen weerspiegelen, in ere hersteld met de Second Coming in de vorm van Mother Ann. Wie zich verder hield aan de sobere leefregels van de Shakers, wist zich verzekerd van redding.